Các “võ sỹ” dế đang chờ ngày lên đĩa

Trong y học dân gian, dế được cho là có vị cay, tính bình, tác dụng lợi tiểu và chữa bệnh thở dốc, cổ trướng, sỏi thận… Ngày trước bà tôi thường bắt dế sấy khô tán nhỏ cất đi để làm thuốc dùng dần. Còn với tôi, dế đơn giản là những kẻ “côn đồ” hung hăng hiếu chiến, có cặp càng sắc lẹm, luôn ton tót như múa kiếm mỗi khi lên sàn đấu.

Bẵng đi bao nhiêu năm, ngỡ những câu chuyện về dế chỉ còn trong ký ức, cho đến ngày mới đây về quê đến thăm nhà Bình - một anh bạn trong đội “trẻ trâu” xưa, món dế lại gợi cho tôi nhớ lại tuổi thơ chan chứa kỷ niệm. Hôm ấy Bình toe hàm răng “dô”, xóc xóc chiếc thau nhựa khoe với tôi mẻ dế trũi béo nung núc vừa moi được ngoài chân đống rạ và nền… chuồng lợn cũ. Bình nói: “Đặc sản đấy, chỗ này được gần hai lạng, nếu mua phải mất năm chục ngàn…”. Bữa ăn được dọn ra, giữa những món quê như gà luộc, lòng lợn, riêu cá, đĩa dế nướng bày trông có vẻ thô kệch, vừa thơm vị rơm khô lại đen khét mùi chân cánh cháy. Thế thôi nhưng khi cuốn lá mít non, kẹp thêm nhánh lá đinh lăng, chấm muối ớt vắt chanh, đĩa dế là món bị “xơi” hết đầu tiên với cả chai rượu nếp nồng nàn.

Đem cảm giác của bữa dế nướng về khoe với đám bạn ngoài phố, anh bạn tên Dũng ở ngành giao thông cười nhăn miệng: “Ông lạc hậu rồi, dế bây giờ là đặc sản, nhà hàng nào chẳng có, cuối tuần tôi với ông đi làm một chầu…”. Y hẹn, chúng tôi đến một nhà hàng trên đường Hoàng Diệu, nằm hơi lùi vào một dãy kho cảng cũ, nhà hàng này khá nổi tiếng với những món ăn “rừng biển”, nhưng trên thực đơn lại không thấy có món dế. Dũng nháy mắt cười vẻ như muốn nói “hãy đợi đấy” rồi gọi nhân viên nhà hàng: “Hôm nay có món võ sỹ không?”. Cô nhân viên trả lời: “Có cả hai loại đói và rút ruột, anh ăn loại nào?”, Dũng gọi một câu cộc lốc: “Đói!”. Nghe cách đối thoại, tôi hiểu rằng Dũng là tay khá sành món dế và cũng là khách quen thuộc của nhà hàng này.

Đặc sản dế đang phổ biến trong các nhà hàng

Theo Dũng, vì giá dế thương phẩm hiện nay còn đắt, mà ăn côn trùng chưa phải là thói quen của người Hải Phòng, nên nhà hàng không dám nhập nhiều, đây có lẽ là lý do vì sao đặc sản này chưa có tên trên thực đơn. Tuy vậy nhưng dế cũng bắt đầu được dùng phổ biến trong nhiều nhà hàng, được chế biến cơ bản thành bốn năm món đơn giản. Dũng quê ở Bắc Giang, anh khoe em gái mình cũng là chủ một “trại” dế, chính anh là người tiếp thị giúp cô em đem dế bán tại Hải Phòng, thảo nào! Dũng cho biết, trước khi đem đến nhà hàng, dế đã được sơ chế, cách được lựa chọn nhiều nhất là ngâm muối vừa để cho dế chết vừa là khử trùng, sau đó rút hết “nội tạng”. Cách thứ hai để dế nhịn ăn mấy ngày cho tự sạch ruột gọi là dế đói, nhưng cách này làm dế gày rất hao mà tâm lý nhiều vị khách cũng sợ mất vệ sinh. Nhưng Dũng thô thiển quả quyết: “Dế đói ăn cả… mới đáng ăn!”.

Nghe anh bạn thao thao bất tuyệt mãi rồi mấy món dế cũng được bưng ra, Dũng lại được phen giới thiệu: “Món thứ nhất là dế để cả càng rán giòn, trong bụng mỗi con dế có một hạt lạc, ăn với lá lộc chát chấm xúp ớt chanh. Món thứ hai là gỏi, dế rang trộn với lạc, xoài xanh, rau thơm, ớt và nhúng dấm ăn cùng phồng tôm. Món thứ ba dế tẩm bột rán, cũng nhét vào bụng mỗi con một hạt lạc, tẩm bột và rán vàng chấm tương ớt…”.

Bữa tiệc bắt đầu, rượu vốt-ca uống vào tê đầu lưỡi, những con dế béo ngậy vỡ tan trong miệng, trong niềm khoan khoái tôi mơ mơ về đồng cỏ gió heo may những ngày đông, những đứa trẻ chăn trâu tay cầm mảnh cật tre bới lá, đào gò cỏ gừng tìm dế. Mãn tiệc, rượu say nhưng vẫn còn kịp nghĩ rằng, tất cả những món ở nhà hàng dường như với tôi cũng không ngon bằng dế tươi vừa lôi khỏi tổ, sống nguây nguẩy ném vào đống lửa rơm, rồi moi ra vừa thổi vừa dụi, nhóp nhép nhai đến bỏng cả lưỡi…

Bữa ăn 3 món dế cộng cả rượu cho 2 người hết hơn năm trăm ngàn đồng, khi tỉnh ra nhẩm tính với lương viên chức, tôi cảm thấy lòng ngậm ngùi dù là người được chiêu đãi. Tôi ngạc nhiên vì dế đã được nuôi ở rất nhiều nơi như Bắc Ninh, Bắc Giang, Hưng Yên… và đã xuất hiện nhiều triệu phú nhờ dế, vậy tại sao Hải Phòng mình chưa nghe nói đến ai nuôi dế bao giờ? Rồi một đồng nghiệp tên là Thu Hà - phóng viên của Đài phát thanh huyện An Lão đã giúp tôi giải nỗi thắc mắc. Qua cuộc điện thoại ngắn ngủi, cô hẹn tôi về thăm chuồng dế của một “ông chủ” trẻ, người đang say sưa với niềm tin làm giàu từ mô hình này.

(Còn nữa)

Theo MINH HÀ / Báo an ninh Hải Phòng