Nghe chúng tôi chuyện và lên chương trình năm nay vui Xuân chúc Tết nhau tại khách sạn Hoàng Long Classic để lấy may. Một người lạ hỏi: Sao các anh cho rằng đầu năm ở Hoàng Long sẽ tốt? Muốn biết ư? Anh bạn Dũng lên tiếng. Thanh toán tiền cafe là một, gọi ấm trà mới là hai rồi nghe tiên sinh đây chỉ bảo. Không bận việc với lại đang vui nên tôi đáp chuyện: Các ông biết năm 2012 là năm Nhâm Thìn. Năm con rồng. Năm rồng mà tọa lạc tại Hoàng Long tức rồng vàng thì còn gì hên bằng. Huyền thoại của dân tộc ta về con rồng vàng rất lý thú.

Mặt tiền khách sạn

Con rồng được người gọi theo màu sắc.Thanh long (rồng xanh), Hoàng long (rồng vàng), Xích long (rồng đỏ), Bạch long (rồng trắng), Hắc long hay Ô long (rồng đen). Là con vật huyền thoại không có thực đứng đầu tứ linh: Long - Li - Quy - Phượng.

Lư hương( thế kỷ 19)

Rồng được gắn cho biểu tượng quân chủ độc tôn, có sức mạnh, đức tính tốt, khả năng ứng biến và luôn đồng hành cùng dân tộc. Theo huyền thoại người Việt Nam có nguồn gốc con Rồng cháu Tiên (Lạc Long Quân - Âu Cơ). Hình tượng rồng đậm nét tín ngưỡng trong sinh hoạt đời thường, trong dấu ấn lịch sử và thường gắn với cuộc đời bậc có tài kinh bang tế thế, chân mạng đế vương hàm chứa sự sắp đặt chính thống được thiên định. Thế kỉ 10 Đinh Bộ Lĩnh thuở nhỏ đi chăn trâu rất nghịch và luôn khởi xướng nhiều trò tinh quái cùng đám mục đồng, có lần bị chú đánh nhảy xuống sông được rồng vàng hiện cứu.

Choé sứ có nắp(thế kỷ 19)

Nay dòng sông đó mang tên Hoàng Long (vùng Hoa Lư - Ninh bình). Lê Đại Hành mới 3 tuổi đã mồ côi cả cha lẫn mẹ chịu cảnh đói rét cơ cực, mỗi đêm đông lạnh giá thường có rồng vàng phủ phục bao quanh sưởi ấm. Thành Đại La năm 1010 khi Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư thấy rồng vàng hiện bên thuyền ngự rồi bay lên trời nên Lý Thái Tổ cho đó là điềm lành và đổi tên là thành Thăng Long. Đỉnh Long Sơn, Đồ Sơn, Hải Phòng còn dấu tích ngôi tháp cổ Tường Long được vua Lý Thánh Tông cho xây dựng năm 1058 mà sách Việt sử lược có chép: Mùa thu, tháng 9 vua ngự giá qua biển Ba Lộ nhân đó ngự ra chỗ xây tháp Đồ Sơn. Năm sau (Kỉ Hợi) vua thấy rồng vàng hiện ở điện Trường Xuân - Thăng Long mới ban cho tháp Đồ Sơn tên hiệu Tường Long (thấy rồng hiện) để ghi lại điềm lành.

Choé Bát Tràng( thế kỷ 19)

Đó, điển tích và sự hiện diện dẫu là ảo của con rồng vàng có sức cuốn hút, say mê cả một dân tộc đã trở thành rất thực làm cấu trúc đối ứng, bệ đỡ, điểm tựa nâng sự nghiệp, cuộc đời nhân vật hoặc dấu ấn di sản được huyền thoại, huyền tích, huyền sử truyền tụng ghép nối với tinh thần lãng mạn cao đẹp của dân gian lẫn cái sĩ khí nho học hình thành và tồn tại.

Cặp lọ gốm Bát Tràng( thế kỷ 19)

Tết đến Hoàng Long Classic để mong may mắn, tốt đẹp cho năm nay, năm Nhâm Thìn bởi khách sạn Hoàng Long tại trung tâm thành phố, nơi không chỉ có tiện nghi ăn nghỉ sang trọng, cao cấp mà còn là điểm hấp dẫn kỳ thú với người say mê cổ vật mang nặng quan niệm sắc thái tâm linh như chúng tôi. Thành phố Hải Phòng được các dòng sông bao quanh. Khách sạn Hoàng Long Classic ở khu trung tâm theo phong thủy là đắc địa. Kiến trúc cao 17 tầng mang tên rồng vàng lợi về thế (chiều cao để con rồng thỏa chí vẫy vùng bay lên với mây trời). Người xưa có câu: “Như cá gặp nước như rồng gặp mây”. Rồng gặp mây cho “Long vân khánh hội”, được thuận. Mà mọi sự ở đời con người sống và làm ăn thì thuận là cốt lõi của thành công và thịnh vượng. “Thuận vợ thuận chồng biển Đông tát cạn. Thuận bè thuận bạn tát cạn biển Đông”. Thuận thời vụ: Thóc gạo đầy bồ. Thuận thời tiết: cây cối đơm bông kết trái, con người hay vật nuôi đỡ đau yếu bệnh tật. Bởi rồng ở dưới nước: Tiềm long, ở trên cạn: Hiện long, ở trên mây: Long vân khánh hội. Rồng đi với mây: Đúng cách – biểu tượng thiêng. Đón xuân ở Hoàng Long chúng tôi mong hưởng sinh khí của không gian thiêng như người ta đi chùa cầu an, vào đền cầu lộc, tới lễ hội hay các phiên chợ quê họp đầu Xuân mua bán cầu may. Và trong cuộc đời không riêng với cá nhân mà mỗi cộng đồng, mỗi dân tộc đều có, đều giữ những tập tục thiêng liêng, là nét nhân văn, nhịp điệu sinh hoạt văn hóa từ ngàn đời có sức sống mãnh liệt mà mỗi năm mới lại hồi sinh khởi sắc. Tết đến mọi người trong trang phục đẹp, nói và chúc nhau những lời hay ý tốt. Cùng vui xuân hái lộc. Sinh hoạt giao tiếp đặc biệt kiêng kỵ điều không hay, không lành mà quan niệm dân gian ăn sâu vào tâm thức nên các ngày đầu năm mọi người thường đến không gian thiêng như đình chùa, đền miếu, từ đường tổ tiên lễ bái, cầu xin cho dự định, kế hoạch của gia đình, bản thân mới nảy sinh ước muốn và đấng quyền năng được con người biện bạch, bộc lộ trước tiên để mong độ giúp.

Cặp chân đèn gốm( thế kỷ 16)

Lĩnh vực công nghiệp có thế mạnh của Thành phố thì Xi măng Hải Phòng có lịch sử hơn trăm năm được ví như chim đầu đàn ngành xi măng Việt Nam. Biểu tượng cho thương hiệu xi măng Hải Phòng bền vững qua các thế kỷ là 1 con rồng. Giao thừa năm nay hình tượng con rồng 7 màu của công ty xi măng Hải Phòng lung linh tỏa sáng trên tầm cao khách sạn Hoàng Long Classic cùng những chùm pháo hoa rực rỡ sắc màu đón chào năm mới.

Bình vôi gốm( thế kỷ 14-15)

Nhưng sao Tết hoặc đầu năm người ta mới thiêng hóa vấn đề, sự việc mà các ngày sau đó chỉ là “Chuyện thường ngày ở huyện”? Anh bạn tôi hỏi xoáy. Điều ông nói rất đúng. Theo triết lý Tết của các nhà văn hóa cổ truyền thì Tết – điểm nút cắt đoạn thời gian xoay vần theo chu trình mà con người dựa vào quy luật tự nhiên của trời đất xây dựng nên mối quan hệ Thiên Địa Nhân do tri thức dân gian tích tụ, đắp bồi từ bao đời cho một cái cũ đã qua để tiếp nhận cái mới trên nền tảng cái cũ với mục đích muốn cuộc sống hoàn thiện, thành công hơn trong tương lai. Mỗi người bằng chính thực tế tiềm năng của mình thông qua việc làm, hành động để đạt hiệu quả, song tư duy dân gian lấy triết lý  nhân sinh bằng triết lý Tết dân tộc cổ truyền với góc nhìn tâm linh, huyền thoại pha sắc màu đạo giáo hình thành tập quán, phong tục cho rằng mỗi năm, mỗi con giáp có đặc điểm riêng nên từng người, từng tuổi cần có cách ứng xử riêng phù hợp với vận thế làm giải pháp hữu ích cho bản thân, gia đình, xã hội mới mong có được sự hanh thông suôn sẻ. Và thời khắc con người cho là linh thiêng đó chính là Tết. Tết là sự bắt đầu, khởi nguồn cho năm mới, sự việc mới.

Tượng rồng sứ( thế kỷ 19)

Nhân đây tôi kể với các bạn một chuyện rất thật, là dấu nét khó quên trong cuộc đời người hậu duệ đời thứ 7 của Bộ binh thượng thư Đại tướng công – Tiến sỹ Phạm Đình Trọng. Ông đại tá Phạm Hiệp, người sở hữu kho tàng cổ vật tại khách sạn Hoàng Long Classic. Tháng 9 năm 1978, vị quyền trưởng công an huyện An Thụy là Phạm Xuân Hiệp được điều động ra làm phó trưởng công an huyện Hải Ninh – Quảng Ninh. Địa bàn lúc đó là điểm nóng về tình hình chính trị xã hội. Trong những tháng năm công tác nơi tuyến đầu biên cương Tổ quốc có lần gặp một cụ già trên 80 tuổi tên Sáng mà anh sĩ quan công an trẻ Phạm Xuân Hiệp lúc đó cho là bậc “trên thông thiên văn, dưới tường địa lý” nhìn anh phán: Cháu tướng đẹp, có số hưởng phú quý. Cháu viết tên tuổi mình để ta xem. Nhìn dòng chữ Phạm Xuân Hiệp, cụ Sáng bảo: Tên có gốc có ngọn, có ô lọng của đường công danh, có trọng lượng của bạc tiền. Cháu được hưởng phúc tổ tiên. Cuộc đời, sự nghiệp có quý nhân phù giúp, che chở. Cháu sống quảng đại được nhiều người vị nể. Song ta khuyên cháu điều này: tên do cha mẹ đặt. Còn sự nghiệp công danh tự mình tạo dựng. Âu cũng là duyên, cháu nghe ta bớt chữ Xuân để hưởng cái có được, giữ cái có được cho bền lâu. Bởi xuân ấm áp chủ về sinh mới là một của bốn mùa trong năm chưa đủ cái chu kỳ tạo hóa sinh cho muôn loài. Nhà nông ta có câu: Xuân sinh, Hạ trưởng, Thu thu, Đông tàng. (Mùa xuân sinh sôi, mùa hè tăng trưởng, mùa thu gặt hái, mùa đông chứa đựng). Ta nói với cháu thế thôi. Lúc bấy giờ người sĩ quan công an nhân dân, người cộng sản là người duy lý chưa hẳn đã tin, nghe cho qua chuyện nên không hỏi thêm chỉ vâng dạ cho xong . Nhưng cũng từ buổi đó, mỗi đêm khó ngủ tận sâu thẳm tâm thức anh phó trưởng công an huyện Hải Ninh suy nghĩ điều cụ Sáng nói để rồi sau đó khi cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc kết thúc (1979) quyết định bớt chữ Xuân trong dòng tên mình.

Chuyện đời người là vậy, vạn sự là vậy. Sắc sắc không không, hư thực thực hư. Và chúng ta là con người hiện đại, sống ở xã hội công nghiệp hiện đại có tự do dân chủ để ứng xử yếu tố tâm linh bằng phong tục tập quán của cộng đồng không phải bằng duy tâm mê tín. Nghị quyết TW 5 thừa nhận và tôn trọng văn hóa tâm linh của dân gian Việt Nam. Rất nhân văn, rất tình người khi tâm thức dân gian và tri thức dân gian kết hợp, đan xen để con rồng từ huyền thoại đi vào huyền tích sống trong huyền sử có ý nghĩa linh thiêng trong thời gian thiêng liêng là Tết Nguyên đán, tết dân tộc cổ truyền và năm nay: Năm Nhâm Thìn 2012, năm con rồng chúng tôi hẹn vui Xuân chúc nhau tại Hoàng Long Classic – khách sạn mang tên Rồng Vàng chính là vậy.

Theo: Nguyễn Bá Thanh Long