Nhà tôi muốn về quê phải qua con sông Lạch Tray, trên ấy là cầu Rào. Mỗi lần có giỗ, có việc, ngày Tết, ngày cúng, cả nhà lại đèo nhau trên những chiếc xe đạp khung dựng lọc xọc vượt cầu Rào. Cây cầu nhỏ xây từ thời còn chiến tranh, chẳng đủ sức chịu đựng nắng mưa, bom đạn, bị sập.

Ngày tôi còn bé, cầu đang được cải tạo nên phải làm cầu phao. Một lúc cha tôi dắt xe đạp lội bộ qua, tôi lon ton đi trên những tấm gỗ bập bênh mà chỉ lo rơi xuống nước. Cha bảo: “Cầu trước khi bị sập làm bằng sắt. Những thanh sắt đan vào nhau nhu bức tường rào bằng cây dóc ở vườn nhà mình đấy… Mong manh nên cũng không bền thật!”

Bức ảnh tư liệu ghi lại hình ảnh cầu Rào xưa hồi còn cây cầu phao nối liền hai bờ sông Lạch Tray. Cách đó không xa là cây cầu cũ bị sập, nửa còn trên bờ, nửa chìm dưới nước mong manh với những thanh lan can bằng sắt.

Nhìn vào bức ảnh này, tôi thấy gợi lại cả mộ thời ký ức về cây cầu nối với vùng quê nơi cha tôi “chôn rau cắt rốn”. Cũng vì cây cầu này từng bị sập, một thời gian dài phải sử dụng cầu phao để nối mạch giao thông giữa hai bờ sông Lạch Tray nên cũng lâu lâu, có việc quan trọng gia đình tôi mới về quê.

Còn bây giờ, cầu Rào mọc lên vững chắc và nối dài cân đối giữa một bức tranh hữu tình. Như lời bài hát “cây cầu nối những bờ vui”, cứ rảnh rỗi, cả gia đình tôi lại cùng về quê để thăm mồ mả ông bà, hỏi thăm sức khỏe người thân vẫn đang trụ lại trên vùng đất cũ.

Cây cầu được dựng lại cách đây cũng hàng chục năm. Kết cấu vững chắc hàng ngày đón bao lượt xe cộ lại qua. Xe ô tô từ nội thành sang Kiến Thụy, Dương Kinh, ra khu du lịch Đồ Sơn, xe máy, xe đạp…

Cầu Rào còn là nơi tình tự của những đôi thanh niên nam nữ vào buổi tối mờ tỏ ánh đèn, là nơi tập thể dục của người dân sống vùng lân cận sớm tinh mơ.

Bức tranh thủy mặc nhìn từ trên cầu xuống làng chài thời mộng du ở bất cứ thời điểm nào trong ngày. Khi gay gắt nắng, bàng bạc sương mờ hay lấp lóa ánh đèn nhỏ nhoi lập lòe trên sông nước.

Sắp tới, có thêm cầu Rào 2 cách đo không xa, song song với cầu Rào cũ. Nhưng chắc hẳn, nói đến Cầu Rào, ký ức người yêu Hải Phòng, gắn bó với Hải Phòng và người bản địa nhớ ngay về cây cầu này.

Nơi bao nhiêu năm trước là một cây cầu ngắn mỏng manh với những thanh lan can sắt như hàng rào trước vườn nhà ai. Nơi nối huyết mạch giao thông từ nội thành Hải Phòng sang Kiến Thụy, Đồ Sơn bao nhiêu năm ròng rã. Và cũng chính nơi này đi vào bài hát “Thành phố Hoa Phượng Đỏ” của nhà thơ Hải Như và nhạc sĩ Lương Vĩnh.

“… Những bến Bính, Xi-măng, cần Rào, Cầu Đất, Lạc Viên…” Và cây cầu còn là chất liệu trong thơ của nhiều nhà thơ vẫn đang viết về thành phố.

Trong đầu tôi chợt ngân lên một khúc trong trích đoạn “Thành phố nơi tôi sinh trưởng” (trường ca “Gọi nhau qua vách núi”) của nhà thơ Thi Hoàng:

Hải Phòng

Với những tên địa dư gắt gỏng

Cầu thì cầu Rào

Sông thì sông Lấp

Cửa thì cửa Cấm

Phố thì Cát Cụt…

Và chợt thấy yêu hơn thành phố quê mình với những cái tên hoàn toàn “chẳng thơ” mà thật thân thương.

Theo Phạm Thùy Linh / Báo Hải Phòng cuối tuần