Ảnh có tính chất minh họa

Nhiều địa phương đã chủ động chuyển đổi diện tích đất trũng, cấy lúa kém hiệu quả để nuôi trồng thủy sản và chuyển đổi đất nông nghiệp sản xuất kém hiệu quả sang xây dựng các trang trại chăn nuôi…Năm 2009, trong lĩnh vực  hoạt động kinh tế trang trại đã tạo ra sản lượng hàng hóa và dịch vụ trị giá 500 tỷ đồng, đảm bảo việc làm cho hàng nghìn lao động nông thôn. Tuy nhiên, thực tế hiện nay hoạt động sản xuất kinh doanh của các trang trại vẫn còn manh mún, chưa thực sự phát huy hiệu quả.

Phát triển trang trại kiểu…tự phát

Theo báo cáo của ngành nông nghiệp Hải Phòng, đến hết năm 2009, trên địa bàn thành phố có 1.831 trang trại trên diện tích 5.541 ha. Trong đó loại hình trang trại chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản phát triển mạnh hơn cả, chiếm đến gần 80% còn lại là các trang trại tổng hợp, trồng cây hàng năm, lâu năm trồng rừng...Đáng chú ý là đã hình thành được một số vùng chăn nuôi tập trung sản xuất hàng hóa như: vùng chăn nuôi lợn tập trung ở xã Tú Sơn (Kiến Thụy), liên xã Tân Liên- Vĩnh An (
Vĩnh Bảo); vùng chăn nuôi gia súc, gia cầm tập trung xã Việt Tiến (Vĩnh Bảo), xã Tân Viên và Mỹ Đức (An Lão); vùng chăn nuôi gà tập trung xã Lại Xuân (Thủy Nguyên), xã Việt Tiến (Vĩnh Bảo) và xã Khởi Nghĩa(Tiên Lãng)...Tuy nhiên, thực tế cho thấy, ngoại trừ các trang trại chăn nuôi gà công nghiệp gia công, còn lại các loại hình trang trại khác chủ yếu là trang trại chăn nuôi quy mô  nhỏ, xen lẫn khu dân cư, mới đạt tiêu chí giá trị sản xuất hàng hóa và dịch vụ chứ chưa đạt tiêu chí về quy mô. Mức độ đầu tư bình quân cho kinh tế trang trại vào thời điểm hiện nay của Hải Phòng vào khoản hơn 500 triệu đồng.

So với bình quân của cả nước thì mới ở mức trung bình...Thực tế cũng cho thấy, sự phát triển kinh tế trang trại Hải Phòng hiện  nay vẫn mang nhiều yếu tố tự phát. Hầu hết các địa phương chưa có quy hoạch, kế hoạch trung hạn và dài hạn, dẫn đến tình trạng các trang trại được xây dựng manh mún, thiếu sự đầu tư, hỗ trợ cơ sở hạ tầng, chưa hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung. Một số địa phương bước đầu thực hiện quy hoạch nhưng còn gặp nhiều khó khăn lúng túng, nhất là trong quá trình dồn điền đổi thửa và giải phóng mặt bằng. Thời gian giao đất, cho thuê đất; thủ tục giao đất, cho thuê đất còn nhiều khó khăn, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn rất chậm làm ảnh hưởng đến quá trình đầu tư.

Anh Phạm Văn Tăng, chủ trang trại ở xã Khởi Nghĩa (Tiên Lãng) cho biết: Đã nhiều năm nay,  nhu cầu vốn đầu tư phát triển trang trại rất lớn, trong khi đó khả năng tiếp cận nguồn vốn gặp nhiều khó khăn. Anh Tăng giải  thích nguyên nhân: Do tài sản thế chấp của trang trại là đất đại, trong khi đó giá trị đất đai của trang trại thường thấp, những tài sản khác như  cơ sở sản xuất, chuồng trại, máy móc thiết bị, giống cây con đầu tư thường không được ngân hàng chấp nhận. Cũng theo anh Tăng, nếu may mắn được tiếp cận nguồn vốn nhưng cũng chỉ được vay trong thời gian ngắn, không phù hợp với chu kì sản xuất, gây khó khăn cho chủ trang trại khi đầu tư phát triển sản xuất mang tính lau dài.

Anh Vũ Văn Việt, chủ trang trại lợn ở xã Vĩnh An (Vĩnh Bảo) tâm sự: Hầu hết các chủ trang trại đều xuất thân từ nông dân. Tham gia lao động trong các trang trại hầu hết là lao động phổ thông từ gia đình hoặc thuê ngoài. Do đó trình độ chuyên môn, kinh nghiệm sản xuất của các trang trại còn rất nhiều mặt hạn chế và chủ yếu chỉ dựa vào kinh nghiệm để điều hành.

Một thực tế nữa là việc phát triển nhiều trang trại chăn nuôi trong điều kiện diện tích đất đai hạn chế đã gây ô nhiễm môi trường. Không ít trang trại chưa đầu tư thỏa đáng cho hệ thống thu gom xử lý chất thải rắn và chất thải lỏng mà thải trực tiếp ra ao, hồ, đồng ruộng, gây ô nhiễm nặng môi trường xung quanh. Một số trang trại mặc dù đã có hệ thống đầu tư xử  lý chất thải, nhưng chưa bảo đảm đúng quy trình nên hiệu quả xử lý chất thải chưa triệt để.

Cần có những giải pháp đồng bộ

Để có những trang trại, trước hết các cấp chính quyền cơ sở phải tập trung chỉ đạo làm tốt việc “dồn điền, đổi thửa”, tạo điều kiện thuận lợi cho các chủ trang trại trong việc thuê, thầu, chuyển nhượng quyền sử dụng đất, chuyển đổi mục đích sử dụng để tập trung đất đai hình thành trang trại, vùng sản xuất khách hàng hóa tập trung. Có chính sách khuyến khích khai hoang, phục hóa để các hộ có số vốn lớn có thể đầu tư xây dựng các loại hình trang trại phù hợp với điều kiện tự nhiên của từng vùng.

Hợp pháp hóa về mặt pháp lý để các chủ trang trại yên tâm bỏ vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất và trang thiết bị để kinh tế trang trại tổ chức sản xuất hàng hóa theo quy mô công nghiệp. Vì vậy, trong  việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phải giao quyền sử dụng đất lâu dài (20-30 năm) để chủ trang trại yên tâm đầu tư phát triển sản xuất...Ngoài ra cũng cần phải đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy chứng nhận trang trại cho các chủ trang trại.

Bên cạnh đó, thành phố cũng cần phải tập trung các nguồn vốn ngân sách phối hợp lồng ghép các chương trình, dự án để hỗ trợ đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng như giao thông, thủy lợi, điện phục vụ phát triển kinh tế trang trại.

Đồng thời, trên cơ sở dự án phát triển kinh tế trang trại có tính khả thi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, nên tạo điều kiện cho chủ trang trại được vay vốn đầu tư với lãi suất ưu đãi; tăng cường vốn vay trung hạn phù hợp với chu kỳ sản xuất của vật nuôi, cây trồng và tăng mức cho vay với các hộ làm kinh tế trang trại. Đồng thời cho phép chủ trang trại được sử dụng tài  sản hình thành từ vốn vay để thế chấp khi vay vốn từ các tổ chức tín dụng.

Ngoài ra, để kinh tế trang trại phát triển một cách bền vững cả về bề rộng lẫn chiều sâu, thì một trong những biện pháp căn bản nữa là phải đầu tư tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất. Trong đó, coi trọng hình thức liên doanh, liên kết giữa các cơ sở nghiên cứu với các trang trại để chuyển giao tiến bộ khoa học công nghệ cho các trang trại, nhất là: con giống, vật nuôi, công nghệ chế biến thức ăn, chế biến sản phẩm sau thu hoạch nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng ưu thế cạnh tranh trên thị trường. Đồng thời có chính sách đào tạo bời dưỡng chủ trang trại về trình độ quản lý, sản xuất kinh doanh và trình độ khoa học kỹ thuật.

Tăng cường công tác khuyến nông, khuyến ngư để đẩy mạnh công tác chuyển giao tiến bộ khoa học- công nghệ, đào tạo nâng cao trình độ quản lý, kỹ thuật cho các chủ trang trại bằng các hình  thức tập huấn, bồi dưỡng ngắn ngày, thăm quan mô hình trang trại điểm...

Theo Trần Văn / Báo an ninh Hải Phòng