Trường chưa ra trường, lớp chưa ra lớp

Hải Phòng có 733 trường học với khoảng 60 vạn học sinh. Mặc dù được đánh giá là địa phương thực hiện tốt chương trình xây dựng trường chuẩn quốc gia và “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” nhưng tốc độ xây dựng trường chuẩn tại Hải Phòng còn chậm. Đến hết năm 2009, mới có 207/733 trường được công nhận đạt chuẩn quốc gia, số còn lại chưa bảo đảm các tiêu chuẩn tốt nhất cho việc dạy và học.

Ảnh có tính chất minh họa

Trừ một số trường ở nội thành không đạt chuẩn do thiếu diện tích, nhiều trường ở ngoại thành, nhất là trường mầm non không đạt tiêu chuẩn do cơ sở vật chất xuống cấp thiết bị dạy và học chưa đủ, không có các phòng học chức năng, nhà vệ sinh chưa đủ và thiếu thân thiện…Tỷ lệ trường đạt tiêu chuẩn quốc gia còn thấp, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giáo dục nói chung, giáo dục văn hóa học đường nói riêng.

Đó là chưa kể tình trạng một bộ phận giáo viên trình độ chuyên môn hạn chế, chậm đổi mới phương pháp giảng dạy. Một số trường chưa coi trọng giáo dục đạo đức, nhân cách, kỹ năng sống cho học sinh. Một bộ phận học sinh, nhất là học sinh trường ngoài công lập chưa xác định rõ mục tiêu học tập và thiếu ý chí vươn lên trong cuộc sống, chưa lễ độ với thầy, cô giáo. Trong khi đó, mặt trái cơ chế thị trường và các tệ nạn xã hội tác động không nhỏ, cũng là những nguyên nhân ảnh hưởng đến giáo dục văn hóa học đường hiện nay.

Mô hình giáo dục văn hóa học đường

Hầu hết nhà quản lý và giáo viên đều cho rằng, bên cạnh các điều kiện tốt nhất  về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy và học, thì trình độ chuyên môn, đạo đức, nhân cách của người thầy đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục văn hóa  học đường. thạc sĩ Vũ Thị Sâm, Hiệu trưởng Trường THPT Trần Nguyên Hãn cho rằng, muốn giáo dục văn hóa học đường, thì người thầy và nhà trường phải có văn hóa trước.

Bởi tác phong sư phạm, lời ăn tiến nói, trang phục của người thầy như “giáo cụ trực quan”, có tác dụng giáo dục học trò. Còn theo thạc sĩ Nguyễn Thị Mai, hiệu trưởng Trường THPT Thăng Long, “Không thể có văn hóa học đường ở một ngôi trường xập xệ, vệ sinh môi trường nhếch nhác, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên không cầu thị, đổi mới, sáng tạo, công tâm, trong sạch, học sinh không tự giác và có trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng…”

Mô hình văn hóa học đường mà Thạc sĩ Trần Xuân Đình, Phó chủ tịch Hội KHTLGD Việt Nam, đề xuất biểu tượng ngôi sao 5 cánh, mỗi cánh tương ứng là trường học, thầy, trò, gia  đình và  xã hội vừa là mục tiêu, vừa là giải pháp xây dựng văn hóa học đường.

Trong đó, trường học thân thiện theo mẫu hình 3 chữ Đ ( đẹp, đạt tiêu chuẩn, điện tử); thầy mẫu mực theo mẫu hình 3 T ( tấm gương, tình cảm, trách nhiệm); trò tích cực theo mẫu hình 5 chữ Có ( đạo đức, tri thức, tâm hồn, sức khỏe và nghề nghiệp); gia đình hiếu học, “tôn sư trọng đạo”; xã hội khuyến học, khuyến tài, tôn vinh người có học, tôn vinh nghề  dạy học, ưu tiên đầu tư cho  giáo dục.

Thực tế, có nhiều mô hình hay về xây dựng  văn hóa học đường tại Hải Phòng. Trường THPT Thăng Long gắn việc giáo dục văn hóa học đường với giáo dục kỹ năng sống cho học sinh với 3 giải pháp là xây dựng niềm tự hào, niềm tin cho đội ngũ CBGV và học sinh với nhà trường, xây dựng cơ sở vật chất, kỹ thuật hiện đại và tăng cường tư vấn cho phụ huynh và học sinh.

Trường THPT chuyên Trần Phú xây dựng “thương hiệu” học sinh học giỏi, tài năng và thanh lịch. Trường THCS Chu Văn An (Ngô Quyền) phát động và thực hiện phong trào “Nét đẹp học sinh Chu Văn An”. Trường THPT Nam Triệu đẩy mạnh các hoạt động ngoại khóa, tập thể để nâng cao chất lượng đạo đức học sinh. Các trường THPT Trần Nguyên Hãn, Nguyễn Trãi, giáo dục văn hóa học đường cho học sinh được xây dựng từ phong trào thi đua “Mỗi thầy, cô giáo là tấm gương về đạo đức, tự học và sáng tạo”…

Theo Bích Hạnh / Báo Hải Phòng